Η αναβλητικότητα δεν είναι απλώς κακή συνήθεια. Είναι ένας από τους πιο ύπουλους μηχανισμούς με τους οποίους τα προβλήματα γίνονται μεγαλύτερα, πιο σύνθετα και τελικά πιο κοστοβόρα — σε χρόνο, ενέργεια και ψυχική αντοχή.

Στην καθημερινότητα, την εργασία και τις σχέσεις μας, συχνά δεν αποφεύγουμε τα προβλήματα επειδή δεν τα βλέπουμε, αλλά επειδή υποτιμούμε τη σημασία τους τη στιγμή που εμφανίζονται. Το αποτέλεσμα; Ένα μικρό ζήτημα μετατρέπεται σε κρίση απλώς επειδή δεν αντιμετωπίστηκε όταν ήταν ακόμα διαχειρίσιμο.

Γιατί αναβάλλουμε;

Η αναβλητικότητα συνήθως δεν έχει να κάνει με τεμπελιά. Συνδέεται με:

• φόβο λάθους ή αποτυχίας
• συναισθηματική δυσφορία (άγχος, αβεβαιότητα)
• υπερφόρτωση επιλογών
• ανάγκη για «τέλεια» συνθήκη πριν τη δράση

Ο εγκέφαλος προτιμά τη βραχυπρόθεσμη ανακούφιση από τη μακροπρόθεσμη λύση. Έτσι, το «να μην το κάνω τώρα» μοιάζει ασφαλές — μέχρι που παύει να είναι.

Το πραγματικό πρόβλημα: το κόστος της καθυστέρησης

Κάθε πρόβλημα έχει ένα «παράθυρο χαμηλού κόστους». Όσο νωρίτερα το αντιμετωπίσεις:

• απαιτεί λιγότερο χρόνο
• έχει περισσότερες επιλογές λύσης
• προκαλεί μικρότερη ψυχική πίεση

Όσο το αναβάλλεις:

• περιορίζονται οι εναλλακτικές
• αυξάνεται η συναισθηματική φόρτιση
• συχνά εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες (άνθρωποι, χρήματα, συνέπειες)

Αυτό ισχύει παντού: στην υγεία, στην επαγγελματική πορεία, στις επιχειρήσεις, ακόμα και στις προσωπικές σχέσεις.

Η αξία της έγκαιρης αντιμετώπισης

Η αντιμετώπιση των προβλημάτων «εν τη γενέσει τους» δεν σημαίνει δραματικές αποφάσεις ή τέλειες λύσεις. Σημαίνει:

• να αναγνωρίζεις το πρόβλημα όταν εμφανίζεται
• να ζητάς βοήθεια πριν γίνει ανάγκη
• να επιλέγεις δράση αντί για αναμονή

Συχνά, ένα απλό βήμα — μια συζήτηση, μια συμβουλή, μια πρώτη απόφαση — αρκεί για να αλλάξει την πορεία.

Δράση αντί για αναβολή

Η πρόοδος σπάνια έρχεται από μεγάλες, ηρωικές κινήσεις. Έρχεται από μικρές, έγκαιρες αποφάσεις. Κάθε φορά που λες «θα το δω αργότερα», αξίζει να ρωτήσεις:
 Τι θα μου κοστίσει αν το αφήσω;

Γιατί σχεδόν πάντα, το κόστος της αναβολής είναι μεγαλύτερο από το κόστος της δράσης.